Praca na wakacje: która umowa daje składki, a która wyższą wypłatę

Koniec sesji dla wielu studentów oznacza start pracy sezonowej, ale to rodzaj umowy przesądza o tym, czy zarobek trafi w całości do kieszeni, czy też część wynagrodzenia zasili konto w ZUS.

Różnice są istotne, bo przy umowie o pracę składki są obowiązkowe niezależnie od wieku i statusu studenta, a przy umowie zlecenie część osób może pracować bez oskładkowania. W praktyce oznacza to zupełnie inne prawa i inne kwoty „na rękę”.

Umowa o pracę: pełne składki i realna ochrona

W przypadku etatu nie ma znaczenia, czy pracownik jest studentem, czy nie. Taka forma zatrudnienia zawsze wiąże się z obowiązkiem odprowadzania składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe, chorobowe oraz zdrowotne.

Pracodawca ma na zgłoszenie nowego pracownika do ZUS 7 dni. Jak przypomina

To czy zostałeś zgłoszony do ubezpieczeń i od jakiego dnia, możesz sprawdzić na swoim koncie w eZUS. Jeśli jeszcze go nie ma masz, to warto je założyć. Podobnie jak kontrolujesz konto w banku, tak samo warto sprawdzać też swoje konto w ZUS. Sprawdzisz tam nie tylko zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych, zdrowotnego, ale też czy składki są odprowadzane od właściwej podstawy

Ewelina Roguła, dyrektor opolskiego oddziału ZUS w Opolu

Składki płacone od etatu nie są jedynie formalnością. Budują kapitał emerytalny i mogą dawać prawo do świadczeń w sytuacjach losowych, takich jak choroba, ciąża czy wypadek. To właśnie ta forma zatrudnienia daje najszerszą ochronę ubezpieczeniową.

Umowa zlecenie: wyższa wypłata dla części studentów, ale bez składek

Najczęściej wybieraną formą pracy wakacyjnej jest zlecenie. Dla studentów do 26. roku życia oznacza ono co do zasady brak składek ZUS, a więc wyższą wypłatę netto.

To rozwiązanie ma jednak swoją cenę. Jak wyjaśnia

Umowa zlecenie, to co prawda wyższa wypłata „na rękę”, ale minusem jest z kolei brak prawa do na przykład zasiłku chorobowego. Zwolnienie ze składek obowiązuje od dnia ślubowania do dnia, w którym uczelnia skreśli ciebie z listy studentów, jako student złożysz egzamin dyplomowy albo złożysz ostatni wymagany planem studiów egzamin przy na kierunku lekarskim, lekarsko-dentystyczny czy weterynarii

Sebastian Szczurek, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa opolskiego

Od tej zasady są też wyjątki. Składki pojawią się wtedy, gdy student podpisze zlecenie z własnym pracodawcą, u którego równocześnie pracuje na etacie, albo gdy umowa zlecenia będzie wykonywana na rzecz tego samego pracodawcy.

Przerwa między studiami i umowa o dzieło: na co uważać

Wielu młodych ludzi zapomina, że status studenta nie zawsze działa bez przerwy. Po obronie licencjatu, a przed rozpoczęciem studiów magisterskich, dana osoba nie jest już studentem w rozumieniu przepisów ZUS, choć zachowuje prawa studenta. W tym czasie zlecenie staje się w pełni oskładkowane, nawet jeśli osoba nie skończyła jeszcze 26 lat.

To ważne także dla zleceniobiorcy, który powinien poinformować o obronie dyplomu. Wtedy zleceniodawca ma obowiązek zgłosić go do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnego. Z kolei doktoranci oraz uczestnicy studiów podyplomowych nie mają statusu studenta w świetle przepisów ZUS.

Inaczej wygląda umowa o dzieło. Nie powoduje ona obowiązku opłacania składek społecznych ani zdrowotnych, niezależnie od tego, czy wykonuje ją student młodszy, czy starszy. Taki okres nie zwiększa kapitału emerytalnego i nie daje prawa do świadczeń chorobowych. Pełne oskładkowanie pojawia się dopiero wtedy, gdy dzieło zawiera się z własnym pracodawcą albo wykonuje się je na jego rzecz.

Dlaczego to ważne dla mieszkańców regionu

Sezonowa praca dotyczy nie tylko studentów, lecz także lokalnych firm, które latem szukają dodatkowych rąk do pracy w handlu, usługach i na produkcji. Dla młodych ludzi to często pierwszy kontakt z systemem ubezpieczeń, dlatego warto od początku wiedzieć, jak działa zgłoszenie do ZUS i co oznacza każdy typ umowy.

• Umowa o pracę oznacza pełne składki i ochronę ubezpieczeniową.
• Umowa zlecenie dla studenta do 26. roku życia zwykle nie jest oskładkowana.
• Umowa o dzieło nie daje co do zasady ani składek, ani prawa do świadczeń chorobowych.
• Przy zmianie statusu studenta warto sprawdzić, czy zleceniodawca dokonał właściwego zgłoszenia.

W praktyce jeden podpis pod umową może zdecydować o tym, czy wakacyjny zarobek będzie tylko bieżącą wypłatą, czy także inwestycją w przyszłą emeryturę i zabezpieczenie na wypadek choroby.

Co warto zapamiętać przed podjęciem pracy

Przed rozpoczęciem sezonowego zatrudnienia dobrze jest sprawdzić nie tylko stawkę godzinową, ale również typ umowy i swój aktualny status wobec ZUS. To właśnie te elementy przesądzają o składkach, prawie do świadczeń i o tym, ile pieniędzy faktycznie zostanie w portfelu.

Informacje przekazał ZUS.